Κάναν τα παιδιά φονιάδες

Ο ΖΕΡΜΕΝ ΚΑΤΑΝΓΚΑ και ο Μάθιου Νγκουντζόλο, δύο πολέμαρχοι που δρούσαν στο Κονγκό, κατηγορούνται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ότι διέταξαν παιδιά στρατιώτες να εξαφανίσουν από τον χάρτη ένα χωριό 200 ανθρώπων. Η δίκη τους άρχισε προχθές. Αλλά η κατηγορία που τους αποδίδεται μοιάζει σαν ένα ασήμαντο επεισόδιο σε μια χώρα που βιώνει τη «χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο».

Το θέατρο των συγκρούσεων είναι στις ανατολικές επαρχίες της χώρας όπου εμπλέκονται ο επίσημος στρατός του Κονγκό, αντάρτες του Εθνικού Κογκρέσου για την Υπεράσπιση του Λαού, οι Δημοκρατικές Δυνάμεις για την Απελευθέρωση της Ρουάντας, οι εθνικοί στρατοί της Αγκόλας και της Ζιμπάμπουε. Το Ανατολικό Κονγκό βιώνει καθημερινά τη φρίκη- βιασμοί, αναγκαστική στρατολόγηση μικρών παιδιών, λεηλασίες, μαζικοί φόνοι. Πέρα από τους ευγενείς στόχους της «απελευθέρωσης» ή της «ανεξαρτησίας», το μήλον της Έριδος είναι τα κοιτάσματα σε διαμάντια και χρυσό.

Η συνέχεια στα Νέα

Τι θα γίνει με τα παιδιά-στρατιώτες;

Τριακόσιες χιλιάδες αγόρια και κορίτσια εκτιμάται ότι εμπλέκονται σε τριάντα περίπου συγκρούσεις στον κόσμο. Παρ' όλο που στην Ασία το προνόμιο της στρατολόγησης ανηλίκων ανήκει στο Τατμαντάβ, το στρατό της Μιανμάρ, στην Αφρική τακτικοί στρατοί και αντάρτικα σώματα τους στρατολογούν συστηματικά.

Νεαροί επίστρατοι συμμετέχουν στις συγκρούσεις στο Τσαντ, στην Κεντρική Αφρική, στην Ουγκάντα και, κυρίως, στο Σουδάν (τόσο στο Νότιο Σουδάν όσο και στο Νταρφούρ).

Από το 2001, το γραφείο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ δημοσιεύει κάθε χρόνο μια έκθεση για τα παιδιά που συμμετέχουν σε ένοπλες συγκρούσεις, η οποία περιλαμβάνει δύο παραρτήματα, που χαρακτηρίζονται «κατάλογοι της ντροπής» και περιλαμβάνουν τις ένοπλες οργανώσεις που στρατολογούν ανηλίκους.

Η καταγγελία αυτή επιτρέπει τον εντοπισμό των εγκληματιών, καθώς το Καταστατικό της Ρώμης, που διέπει τη λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), θεωρεί τη στρατολόγηση παιδιών κάτω των δεκαπέντε ετών έγκλημα πολέμου. Εντούτοις η φετινή έκθεση δείχνει ότι δεκαεννέα στρατοί (τακτικοί και αντάρτικοι), επί συνόλου πενήντα έξι, καταγράφονται τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Ο ΟΗΕ ήταν διστακτικός στην αρχή σε αυτό το θέμα, ακόμα και σε ό,τι αφορά στον ορισμό του παιδιού στρατιώτη. Το Τμήμα Ειρηνευτικών Επιχειρήσεων του οργανισμού, που συντονίζει οκτώ ειρηνευτικές δυνάμεις στην Αφρική(3), θεωρούσε στην αρχή τα παιδιά αυτά μαχητές.

Η συνέχεια στην Ελευθεροτυπία

Η εξέγερση των παιδιών-στρατιωτών

Πάνω από 300 παιδιά-στρατιώτες του εμφύλιου πολέμου που έληξε το 2006 στο Μπουρούντι εξεγέρθηκαν χθες σε κέντρο αποστράτευσης, διαμαρτυρόμενα για τις συνθήκες διαβίωσής τους.

Εφοδιασμένα με ρόπαλα, τα παιδιά, που βρίσκονται συγκεντρωμένα στη βάση της Γκιτέγκα από τον Απρίλιο, βγήκαν από το κέντρο και ξεχύθηκαν στους γειτονικούς δρόμους σπάζοντας παράθυρα και προκαλώντας αναταραχή σε ένα τμήμα της πόλης. Δύο γυμνάσια αναγκάστηκαν να κλείσουν τις πύλες τους και δύο μαθητές τραυματίστηκαν ελαφρά προσπαθώντας πανικοβλημένοι να διαφύγουν. Η ηρεμία επανήλθε στη διάρκεια της ημέρας. Τα 340 αυτά παιδιά, ηλικίας 16 και 17 ετών, μεταξύ των οποίων τρία κορίτσια, ζητούν καλύτερη σίτιση και την επιστροφή τους στα σπίτια τους, καθώς το πρόγραμμα αποστράτευσής τους έχει ολοκληρωθεί.

Από την Ελευθεροτυπία

Στο εδώλιο για τα παιδιά-στρατιώτες

Η πρώτη πράξη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) ξεκίνησε στη Χάγη με μία δίκη υψηλής συμβολικής σημασίας.
Στο εδώλιο κάθισε ο Τομά Λουμπάνγκα Ντίιλο, τέως ηγέτης του κινήματος Ενωση Πατριωτών του Κονγκό (UPC), με την κατηγορία της στρατολόγησης παιδιών για την εθνοκάθαρση που φέρεται να ενορχήστρωσε στην επαρχία Ιτούρι της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔΚ). Ο διεθνής αντίκτυπος της δίκης είναι αναμφισβήτητος. Αφ' ενός, πρόκειται για την πρώτη υπόθεση που αφορά στην παράνομη στρατολόγηση ανηλίκων. Αφ' ετέρου, η καθυστέρηση της διαδικασίας ανέδειξε τους σκοπέλους που απειλούν την εύρυθμη λειτουργία του ΔΠΔ. Ο Λουμπάνγκα, προασπιζόμενος δήθεν τα συμφέροντα της εθνότητας Χέμα στην οποία ανήκει, επιχείρησε να επικρατήσει επί των υπόλοιπων αντάρτικων με κάθε μέσο. Η περιοχή Ιτούρι, εξάλλου, διαθέτει κοιτάσματα χρυσού και διαμαντιών. Ετσι, ο δημόσιος κατήγορος, Λουίς Μορένο Οκάμπο, καλείται να αποδείξει πώς ο κατηγορούμενος ενορχήστρωσε τη στρατολόγηση ανηλίκων έως 15 ετών, αγοριών και κοριτσιών, από τον Σεπτέμβριο του 2002 ώς τον Ιούνιο του 2003.

Η συνέχεια στην Ελευθεροτυπία

«“Στρατιώτη σκότωνε”, τραγουδούσα»

ΑΦΡΙΚΗ, ΣΗΜΕΡΑ. ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ. ΕΝΑ ΑΓΟΡΙ ΑΝΑΓΚΑΖΕΤΑΙ

ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ.

ΕΠΙΛΕΓΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ, ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΜΙΑ

ΟΜΑΔΑ ΑΝΤΑΡΤΩΝ. ΩΜΗ ΒΙΑ, ΘΑΝΑΤΟΣ. ΑΣΤΟΛΙΣΤΗ ΑΦΗΓΗΣΗ,

ΓΛΩΣΣΑ ΛΕΠΙΔΙ. ΕΝΑΣ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ΔΙΝΕΙ ΦΩΝΗ ΣΕ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΜΕΤΡΗΤΑ ΠΑΙΔΙΑΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ

ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ. ΓΡΟΘΙΑ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ

Το καλοκαίρι του 2006 επισκέφθηκα τη Ρουάντα, με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. Με κάλεσαν να παρακολουθήσω από κοντά το έργο τους και να γράψω γι΄ αυτό στον «Ταχυδρόμο», όπως έκαναν και άλλοι συγγραφείς, στο πλαίσιο μιας εξωστρεφούς εκστρατείας της ΜΚΟ. Θέμα μου: η σεξουαλική κακοποίηση νηπίων και παιδιών. «Σκέψου αν θέλεις να τα δεις αυτά», προειδοποίησαν αγαπημένοι άνθρωποι. Τα πολιτισμένα μας αντανακλαστικά αποδεικνύονται ιδιαζόντως ευαίσθητα, όταν το μαχαίρι φτάνει στο κόκαλο. Η Αφρική, σε αρκετές περιπτώσεις, αποδεικνύεται ένα ιδιότυπο μέτρο για τις ανοχές, τις αντοχές και τους φόβους μας.
Ο Ουζοντίνμα Ιγουεάλα είναι Νιγηριανός. Γεννήθηκε στις ΗΠΑ, αποφοίτησε από το Χάρβαρντ. Είκοσι πέντε ετών σήμερα, ζει στη Νιγηρία. Έχει εργαστεί για την αποκατάσταση παιδιών-στρατιωτών στην πατρίδα του. Το βιβλίο του Θηρία χωρίς πατρίδα εκδόθηκε το 2005. Ο εικοσιτριάχρονος, τότε, πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας έκανε την έκπληξη. Απέσπασε ενθουσιώδεις κριτικές από ακαδημαϊκούς και συγγραφείς. Βραβεία και διακρίσεις (Α΄ βραβείο μυθιστορήματος 2006 της Αμερικανικής Ακαδημίας Γραμμάτων και Τεχνών, Βραβείο Υoung Lions 2006 της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Νέας Υόρκης, Α΄ Βραβείο Μυθιστορήματος 2006 των «Los Αngeles Τimes»).

Φρικτά γεγονότα

Η ιστορία έχει ως εξής: ο Άγκου ζει ευτυχής στο χωριό του, ώσπου ξεσπά εμφύλιος πόλεμος. Ο πατέρας του δολοφονείται, η μητέρα και η αδελφή του εξαφανίζονται, η ζωή που ξέρει τελειώνει. Όταν επελαύνει μια ομάδα ανταρτών, ένας συνομήλικος του Άγκου, ο Στρίκα, τον ξετρυπώνει από την κρυψώνα του. Ο Κομαντάτ, αρχηγός των ανταρτών, τον καλεί να διαλέξει. Θα τους ακολουθήσει ή θα πεθάνει; Ο Άγκου διαλέγει τη ζωή. Μεταλλάσσεται σε παιδί-στρατιώτη. Βία, πόνος, θάνατος. Ο Άγκου συνηθίζει σε όλα. Συμμετέχει. Βιάζει, βιάζεται. Υποδέχεται τη βία και την ασκεί.
Αυτές οι ιστορίες, ιστορίες που βασίζονται σε φρικτά γεγονότα, διηγήσεις ωμής βίας, αφηγήσεις αστόλιστου πόνου αποτελούν επικίνδυνο συγγραφικό υλικό. Στην αρχή φαίνεται εύκολο να τις αξιοποιήσεις λογοτεχνικά. Είναι τόσο ισχυρές από μόνες τους, εκπυρσοκροτούν στο στομάχι. Εδώ ελλοχεύει ο κίνδυνος. Η πανίσχυρη πράξη, ο σκοτεινός γκρεμός, ο αισθηματικός πυρετός, ο ανθρώπινος πόνος είναι ευπαθή λογοτεχνικά υλικά. Όταν μπαίνουν σε λόγια, συνήθως σμικρύνονται, αποδυναμώνονται. Μοιάζουν αχνή παρτιτούρα της πραγματικότητας, με μπουρμπουλήθρες ρητορικής. Όταν το περιεχόμενο είναι εκρηκτικό, η μορφή συνήθως υπολείπεται- κι αυτό έχει τις συνέπειές του.

Η συνέχεια στα Νέα

Διαβάστε για το συγγραφέα εδώ...